تبلیغات
مطالب روانشناسی و عمومی با پوریا عباسی - داروهای روان گردان
به من بگو ،نگو ، نمی گویم اما نگو نفهم که من نمی توانم نفهمم من می فهمم...

داروهای روان گردان

پنجشنبه 28 مرداد 1389 01:34 ق.ظ

نویسنده : پوریا عباسی

روان‌گردان به دسته‌ای از مواد طبیعی یا غیر طبیعی گفته می‌شود که با تأثیری که بر روی مغز و سلسله اعصاب انسان می‌گذارند وی را از حالت طبیعی خارج می‌کنند. در این حالت ممکن است شخص احساس خوشی یا غم بی‌دلیل نماید و یا دچار توهمات گردد.

این مواد غالباً به عنوان مخدر توسط اشخاص استفاده می‌شوند.

الکل، کوکایین، هروئین و کافئین نمونه‌هایی از مواد روان گردان می‌باشند.

شاید تشخیص این دروها و بیان تفاوت انها از نظر میزان تاثیر گذاری و هم چنین دسته بندی انها در گروه‌های جداگانه سخت به نظر برسد اما ما در این مقاله سعی داشته‌ایم که با بیان این تفاوت‌ها خوانندگان محترم رااز اثرات سوء این داروهای مخرب تا حدودی اگاه کنیم. داروهای روان گردان که باعث ایجاد اعتیاد در مصرف ان در فرد می‌شوند هر کدام به نوبهٔ خود و البته بسته به مدت استفاده ان، عوارض ترک متفاوتی دارند.البته باید توجه داشت که همهٔ داروهای روان گردان مضر نیستند خواهیم دید که بعضی از این داروها در درمان بیماری‌هایی به کار می‌روند که اگر مورد استفاده درست قرار گیرند برای درمان مفید نیز هستند اما با این حال عوارض خاص خود را دارند

مقدمه

از روزگاران کهن مردم می‌خواستند به کمک داروهای روان گردان هشیاری خود را دگرگون کنند-مثلا برای تحریک شدن یا ارامش یابی، خوابیدن یا بیدار ماندن، حدت بخشیدن به ادراک‌های عادی یا بری ایجاد توهم – در واقع داروهایی که بر رفتار، هشیاری و یا خلق و خوی فرد تاثیر می‌گذارد روان گردان نامیده می‌شود. هرچند داروهایی هم که درمان اختلالات روانی از انها استفاده می‌شود بر خلق و خوی افراد تاثیر می‌گذارند و از این رو انها را روان گدان محسوب می‌کنند اما درمورد انم بحث نشده‌است چون به ندرت از انها سوءاستفاده می‌شود. به طور کلی اثرات ان‌ها فوری نیست.مثل اکثر دارهایی که در درمان افسردگی به کار می‌روند چند روز یا چند هفته طول می‌کشد تا خلق و خوی فرد را بهبود ببخشند و معمولا مواد مطبوعی نیستند.از موارد استثنایی در این زمینه ارام بخش‌های خفیف هستند که در درمان اختلالات اضطرابی تجویز می‌شود و گاهی از انها استفادهٔ نادرست می‌شود. از انچه که بر می‌اید داروهای روان گردان را می‌توان به دو دستهٔ کلی تقسیم بندی کرد:داروهای روان گردان مورد استفادهٔ درست، داروهای روان گران مورد استفادهٔ نادرست که ما در این قسمت فقط دستهٔ دوم را مورد بحث قرار می‌دهیم زیرا هدف از بیان این مقاله همان طور که گفته شد اگاهی عزیزان است لذا دستهٔ اول مرود توجه بحث نیست

انواع داروهای روان گردان:

• کندسازها(مسکنها) • مواد افیونی(داروهای مخدر) • محرکها • داروهای توهم زا • شاهدانگان

هر یک از دارها ی فوق به شیوهٔ خاص زیست-شیمیایی بر مغز اثر می‌گذارند.

ویژگی‌هایی وابستگی دارو(اعتیاد): • تحمل – یعنی این که شخص با ادامهٔ مصرف دارو مجبور می‌شود مرتبا مقدار مصرف دارو را افزایش دهد تا به همان احساس قبلی برسد • علائم ترک دارو-با قطع مصرف دارو شخص واکنش‌های جسمی و روانی نا خوشایندی را تجربه می‌کند • احساس اجبار در مصرف دارو-شخص بیشتر از انچه که قصد دارد دارو مصرف می‌کند می‌کوشد مصرف دارو را کنترل کند اما نمی‌تواند

داروهای کند کننده:

داروهایی که در دستگاه عصبی مرکزی ایجاد رخوت می‌کنند عبارتند از ارام بخش‌ها، باربیتوراتها(قرص‌های خواب اور)، داروهای استنشاقی(حلال‌های فرارو افشانه‌ها) و الکل اتیلیک. حلال‌ها و افشانه‌ها ارزانند و به صورت قانونی در دسترس قرار می‌گیرند.حلال‌ها ی فرار عبارتند از بنزین، رقیق کنندهٔ رنگ (تینر)، محلول‌های شوینده و چسب. هیدرکربنها مواد شیمیایی روان گردان هستند.افشانه‌ها مانند رنگ‌های افشانه‌ای حاوی گونه‌های سمی الکل هستند. تعداد کسانی که دچار سوء مصرف مواد استنشاقی هستند چندان زیاد نیست به علل زیر توجه به انها ضرورت دارد ۱. سوء مصرف کنندگان بسیار جوانند (پسر بچه‌های حتی ۷ ساله دیده شده که چسب یا بنزین استنشاق می‌کنند) ۲. بعضی از این حلال‌ها می‌توانند اسیب‌های مغزی جدی و دائمی ایجاد کنند ۳. سوءمصرف این مواد در مدارس ابتدایی و دبیرستان‌ها رو به افزایش است

الکل و اثرات آن:

اندازه گیری مقدار الکل موجود در بازدم (با دستگاه دم سنج) شاخص معتبری از میزان الکل خون به دست می‌دهد.[۱]در نتیجه تعیین رابطه بین غلظت الکل خون ۱ورفتار امکان پذیر است.وقتی درجهٔ غلظت الکل در خون به ۰۳/۰تا۰۵/۰ درصد برسد در شخص احساس ارامش و رهایی از قید و بند به وجود می‌آید.اعتماد به نفس در او افزایش میابذ در حالی که واکنش‌های حرکتی رو به کندی می‌گذارد(همان دو اثری که رانندگی را پس از مصرف الکل خطرناک می‌کند). در غلظت ۱/۰٪الکل در خون اختلال چشمگیری در کارکردهای حسی وحرکتی پدید می‌اید و شخص جویده جویده حرف می‌زند و در هماهنگی حرکات خود دچار مشکل می‌شود.برخی افراد عصبانی و پرخاش جو و برخی دیگر ساکت و عبوس می‌شوند. در غلظت ۲/۰٪شخص به کلی توان خود را از دست می‌دهد و با رسیدن به سطحی بالاتر از ۴/۰٪خطر مرگ در پیش است.تعریف حقوقی مستی در اکثر ایالت‌های آمریکا ۱/۰٪(یک دهم گرم در صد میلی لیتر)الکل در خون است. مصرف زیاد یا طولانی الکل می‌تواند مشکلات جدی برای سلامت بیافریند. فشار خون، سکتهٔ قلبی، زخم معده، سرطان‌های دهان، گلو و معده، تشبع یا التهاب کبد و افردگی از جمله بیمای‌هایی هستند که با مصرف مداوم و مفرط الکل ارتباط دارند. الکل برای جنین در حال رشد نیز می‌تواند خطرناک باشد احتمل سقط جنین‌های مکرر و به دنیاآوردن نوزادان کم وزن در مادرانی که زیاد مشرووب می‌خورند دو برابر سایر مادران است.حالتی به نام نشانگان جنین الکلی که عقب ماندگی ذهنی وبد شکلی‌های چند گانه در چره و دهان نوزاد ایجاد می‌کند از مشخصات آن است.

مواد افیونی:

تریاک و مشتقات ان مجموعا به نام مواد افیونی خوانده می‌شوند این مواد داروهایی هستند که از راه کند کردن فعالیت دستگاه عصبی مرکزی سبب می‌شوند احساس‌های بدنی و توان پاسخ دادن به محرک‌ها کاهش یابد. مواد افیونی به خاطر خاصیت درد زدایی از لحاظ طبی مفیدند اما به علت اثری که در خلق وخو و کاهش اضطراب دارند مصارف غیر قانونی فراوانی دارند. تریاک خود شامل چند مادهٔ شیمیایی از جمله کدئین و مرفین است. کدئین عنصر متداول در نسخه‌های درد زدایی و متوقف کنندهٔ سرفه‌است و اثر نسبتا ملایمی دارد. مرفین و هروئین که ان هم از مشتقات مرفین است بسیار قویترند. بیشترین مصرف غیر قانونی مواد افیونی به صورت هروئین است، چون غلظت آن بیشتر است.

 مصرف هروئین:

بر خلاف کسانی که با نوشیدن الکل مست شده، مصرف کنندهٔ هروئین به راحتی پاسخ‌های ماهرانه‌ای به ازمون‌های چالاکی حرکات و مهارت‌های فکری می‌دهد و به ندرت پرخاشگرانه یا اهانت آمیز رفتار می‌کند. هرئین بسیار اعتیاد اور است تا جایی که حتی مصرف کوتاه آن می‌تواند وابستگی جسمی ایجاد کند.پس از مدتی استنشاق هروئین شخص به مرحلهٔ تحمل دارو پا می‌نهد و از این به بعد مصرف هروئین دیگر تاثیر لذت بخش سابق را ندارد. شخص برای دستیابی به لذت سابق ممکن است به تزریق آن روی آورد. همینکه تزریق شروع شد شخص باید مصرف خود را بیشتر کند تا به ایجاد سرخوشی دست یابد. علاوه بر آن ناراحتی‌های ترک دارو نیز شدید تر می‌شود(لرزه، عرق کردن، چنگه‌های معده، استفراغ، سر درد). افرادی که زیاد هرئین مصرف می‌کنند به طور متوسط در چهل سا لگی می‌میرند. در این موارد مرگ بر اثر خفگی ناشی از افت عملکردمرکز تنفسی مغز روی می‌دهد. خطرهای دیگر مصرف هروئین عبارتند از ابتلا به ایدز (نشانگان نارسایی اکتسابی ایمنی)۱، هپاتیت(التهاب کبد)۲و سایر عفونتهای ناشی از تزریق غیر بهداشتی.

 گیرنده‌های افیونی:

مواد افیونی بر گیرنده‌های خاصی در مغز اثر می‌گذارد.پیک‌های عصبی پس از گذشتن از پیوندگاه عصبی بین دو نورون به گیرنده‌های عصبی میچسبند و نورون گیرنده را فعال می‌کنند. شکل مولکولی مواد افیونی شبیه گروهی از پیک‌های عصبی به نام اندروفین هاست. آندروفین‌ها به گیرنده‌های افیونی میچسبند و موجب احساس لذت و کاهش نلراحتی می‌شوند. مصرف مکرر هروئین موجب کاهش تولید اندروفین می‌شود و به ترتیب بدن به هروئین بیشتری نیاز پید ا می‌کند تا گیرنده‌های افیونی راپر کند و درد را کاهش دهد.

 انواع داروها برای درمان سوءمصرف دارو:

• آگونیست ها۱(داروهای رقیب) این داروها به گیرنده‌های افیونی می‌چسبند و احساس لذت ایجاد می‌کنندو از این طریق میل به مواد افیونی را کاهش می‌دهد، اما در مقایسه با مواد افیونی، آسیب روانی و فیزیولوژیایی کمتری دارند. متادون معروف ترین اگونیست است که در معالجهٔ افراد مبتلا به هروئین استفاده می‌شود البته این دارو خود اعتیاد آور است، اما در مقایسه با هروئین اسی روانی کمتری ایجاد می‌کند. • آنتاگونیست۲ ها(داروهای معارض) این داروها نیز به گیرنده‌های افیونی می‌چسبند اما آن گیرنده‌ها را فعال نمی‌سازند بلکه آنها را مسدود می‌کنند و مانع از دسترسی مواد افیونی به آنها می‌شوند. به این ترتیب دیگر احساس لذتی وجود ندارد. نالترکسون۳ که داروی آنتاگونیست است مانع از عمل هروئین می‌شود زیرا میل ترکیبی آن با گیرنده‌های افیونی بیش از خود هروئین است.

 داروهای محرک:

امفتامینها :بر خلاف داروهای کند ساز داروهای محرک موادی هستند که هشیاری بر انگیختگی کلی را افزایش می‌دهند. امفتامینها، محرک‌های نیرومندی هستند که با نامهای تجاری از قبیل متدرین، دکسدرینو بنزدرین فرخته می‌شود. افزایش هشیاری و کاهش احساس خستگی از اثرات فوری مصرف اینگونه داروهاست وقتی تحمل دارو به مرحله‌ای برسد که دیگر مصرف دارو به صورت خوراکی موثر واقع نشود بسیاری از مصرف کنندگان به تزریق روی می‌آورند تزریق امفتامین باعث احساس سر خوشی می‌شود، اما به دنبال آن نوعی تحریک پذیری و احساس ناراحتی به وجود می‌ایدکه تنها با تزریق بیشتر دارو از بین می‌رود.اگر این زنجیره تا چند روز و هر چند ساعت یک بار تکرار گردد، سرانجام به احساس کوفتگی، خوابی عمیقو به دنبال آن دوره‌ای از بی حالی و افسردگی منجر می‌شود.مصرف کنندهٔ آمفتامین ممکن است برای رهایی از این ناراحتی به الکل و هرئین روی آورد. مصرف دراز مدت آمفتامین در فرد نشانه‌هایی از اسکیزوفرنی حاد را ظاهر می‌کند. این نشانه عبارتند از :هذیان‌های تعقیب(باور غلط به اینکه دیگران در تعقیب شخص هستند و می‌خواهند به او آسیب برسانند)و توهم‌های دیداری و شنیداری




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -